Dalekowzroczność starcza, zwana również starczowzrocznością, to stopniowa utrata zdolności oczu do skupiania się na pobliskich obiektach. Jest to naturalna, często uciążliwa część starzenia się. Starczowzroczność zwykle staje się zauważalna we wczesnych czterdziestych latach życia i pogarsza się aż do wieku około 65 lat. Jakie są przyczyny i objawy starczowzroczności? Jak się ją leczy?

Autor: Anna Borkowska
Dodano: 24.09.2019

Objawy starczowzroczności

Starczowzroczność rozwija się stopniowo.

Już po 40. roku życia możesz zauważyć następujące objawy:

  • Tendencja do trzymania książki lub gazety dalej, aby litery były wyraźniejsze
  • Niewyraźne widzenie przy normalnej odległości od oczu
  • Zmęczenie oczu lub bóle głowy po przeczytaniu lub wykonaniu pracy z bliska

Możesz zauważyć, że objawy te są silniejsze, jeśli jesteś zmęczony lub przebywasz w miejscu o słabym świetle.

Kiedy należy pójść do lekarza?

Skontaktuj się z okulistą, jeśli niewyraźne widzenie z bliska uniemożliwia ci czytanie, wykonywanie prac z bliska lub wykonywanie innych normalnych czynności. 

Zasięgnij natychmiastowej pomocy medycznej w przypadku:

  • Nagłej utraty wzroku w jednym oku z bólem oka lub bez
  • Gdy doświadczysz nagłego, zamglonego lub niewyraźnego widzenia
  • Gdy zobaczysz błyski światła, czarne plamy lub aureole wokół świateł
  • Gdy widzisz podwójnie

Przyczyny starczowzroczności

Aby utworzyć obraz, twoje oko wykorzystuje rogówkę i soczewkę, aby skupić światło odbite od obiektów. Im bliżej znajduje się obiekt, tym bardziej soczewka się wygina.

  • Rogówka to przezroczysta, przednia powierzchnia oka w kształcie kopuły.
  • Soczewka jest przejrzystą strukturą o rozmiarze i kształcie cukierka M&M’s.
  • Obie te struktury wyginają (załamują) światło wpadające do oka, aby skupić obraz na siatkówce znajdującej się na wewnętrznej, tylnej ścianie oka.

Soczewka, w przeciwieństwie do rogówki, jest nieco elastyczna i może zmieniać kształt za pomocą otaczającego ją mięśnia okrągłego. Kiedy patrzysz na coś z dystansu, mięsień kołowy rozluźnia się. Kiedy patrzysz na coś w pobliżu, mięsień zwęża się, umożliwiając stosunkowo elastycznej soczewce, zakrzywienie i zmianę siły skupienia. Starczowzroczność jest spowodowana stwardnieniem soczewki oka, które występuje z wiekiem. Ponieważ soczewka staje się mniej elastyczna, nie może już zmieniać kształtu, aby skupić się na znajdujących się w bliskiej odległości przedmiotach. W rezultacie obrazy te wydają się nieostre.

Czynniki ryzyka starczowzroczności

Niektóre czynniki mogą zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia prezbiopii, a są to między innymi:

  • Wiek. Wiek jest największym czynnikiem ryzyka wystąpienia starczowzroczności. Prawie wszyscy doświadczają pewnego stopnia prezbiopii po 40. roku życia.
  • Inne schorzenia Dalekowzroczność lub niektóre choroby – takie jak cukrzyca, stwardnienie rozsiane lub choroby sercowo-naczyniowe – mogą zwiększać ryzyko przedwczesnego wystąpienia prezbiopii, czyli starczowzroczności u osób w wieku poniżej 40 lat.
  • Leki. Niektóre leki wiążą się z przedwczesnymi objawami prezbiopii, w tym leki przeciwdepresyjne, przeciwhistaminowe i moczopędne.

Diagnozowanie starczowzroczności

Starczowzroczność diagnozuje się na podstawie podstawowego badania wzroku, które obejmuje ocenę refrakcji i badanie zdrowia oka. Ocena refrakcji określa, czy masz krótkowzroczność, dalekowzroczność, astygmatyzm lub starczowzroczność. Twój lekarz może korzystać z różnych instrumentów i poprosić cię o spojrzenie przez kilka soczewek w celu sprawdzenia jakości widzenia z różnych odległości. Lekarz okulista najprawdopodobniej poda krople do oczu, aby rozszerzyć źrenice do badania zdrowia oczu. Może to sprawić, że twoje oczy będą bardziej wrażliwe na światło przez kilka godzin po badaniu.

Leczenie starczowzroczności

Celem leczenia jest zrekompensowanie niezdolności oczu do skupienia się na pobliskich obiektach. Opcje leczenia obejmują noszenie okularów korekcyjnych (soczewek okularowych) lub soczewek kontaktowych, poddanie się operacji refrakcyjnej lub uzyskanie implantów soczewek.

Okulary

Okulary to prosty, bezpieczny sposób na korygowanie problemów ze wzrokiem spowodowanych przez prezbiopię. Możesz być w stanie korzystać z okularów do czytania bez recepty, jeśli masz dobre, nieskorygowane widzenie przed rozwinięciem prezbiopii. Zapytaj swojego lekarza okulistę, czy okulary bez recepty są dla ciebie odpowiednie.

Większość okularów do czytania bez recepty ma moc od +1.00 dioptrii (D) do +3,00 D.

Przy wyborze okularów do czytania:

  • Zaczynając od niższych mocy wypróbuj różne moce, aż znajdziesz te o mocy, która pozwala ci wygodnie czytać
  • Przetestuj każdą parę na książce lub gazecie trzymanej w wygodnej odległości

Będziesz potrzebować soczewek korekcyjnych na prezbiopię, jeśli okulary bez recepty są niewystarczające lub jeśli potrzebujesz już soczewek korekcyjnych na krótkowzroczność, dalekowzroczność lub astygmatyzm.

Do wyboru są:

  • Okulary do czytania na receptę. Jeśli nie masz innych problemów ze wzrokiem, możesz używać okularów z soczewkami korekcyjnymi tylko do czytania. 
  • Dwuogniskowe. Soczewki te mają widoczną poziomą linię, która oddziela soczewkę do patrzenia na odległość powyżej linii i soczewkę do czytania poniżej linii.
  • Trzyogniskowe. Te okulary mają korekty do pracy w zbliżeniu, widzenia na średnim dystansie – na przykład na ekrany komputerów – i widzenia na odległość. Soczewki trójogniskowe są wyposażone w dwie widoczne poziome linie w soczewkach.
  • Progresywne wieloogniskowe. Ten typ soczewki nie ma widocznych linii poziomych, ale ma wiele mocy korekcji odległości, odległości środkowej i zbliżenia. Różne obszary soczewki mają różne siły ogniskowania.

Chirurgia refrakcyjna

Operacja refrakcyjna zmienia kształt rogówki. W przypadku prezbiopii, zabieg ten można zastosować w celu poprawy widzenia z bliska w niedominującym oku. Nawet po operacji konieczne może być użycie okularów do pracy z bliska.

Refrakcyjne procedury chirurgiczne obejmują:

  • Przewodzącą keratoplastykę. Ta procedura wykorzystuje energię o częstotliwości radiowej do przyłożenia ciepła do małych miejsc wokół rogówki. Ciepło powoduje, że brzeg rogówki nieznacznie się kurczy, zwiększając jej krzywiznę (stromość) i zdolność ogniskowania. Wyniki przewodzącej keratoplastyki są zmienne i mogą nie być długotrwałe.
  • Wspomagane laserowo rogowacenie rogówki (LASIK). Dzięki tej procedurze chirurg okulista wykonuje cienką, zawiasową klapę głęboko w rogówce. Następnie używa lasera do usuwania wewnętrznych warstw rogówki, aby poprawić jej kopulasty kształt.

Powrót do zdrowia po operacji LASIK jest zwykle szybszy i mniej bolesny niż w przypadku innych operacji rogówki.

  • Laserowa keratektomia podnabłonkowa (LASEK). Chirurg tworzy ultracienką klapkę tylko w zewnętrznej osłonce rogówki (nabłonek). Następnie używa lasera do przekształcania zewnętrznych warstw rogówki, wygładzając jej krzywą, a następnie zastępując nabłonek.
  • Fotorefrakcyjna keratektomia (PRK). Ta procedura jest podobna do LASEK, tyle że chirurg całkowicie usuwa nabłonek, a następnie używa lasera do zmiany kształtu rogówki. Nabłonek nie jest zastępowany, ale odrasta naturalnie, dostosowując się do nowego kształtu rogówki.

Styl życia i domowe środki zaradcze

Nie możesz zapobiec prezbiopii. Możesz jednak chronić oczy i wzrok, postępując zgodnie z tymi wskazówkami:

  • Badaj oczy. Rób to regularnie, nawet jeśli dobrze widzisz.
  • Kontroluj przewlekłe choroby. Niektóre stany, takie jak cukrzyca i wysokie ciśnienie krwi, mogą wpływać na widzenie, jeśli nie otrzymasz odpowiedniego leczenia.
  • Chroń oczy przed słońcem. Noś okulary lub okulary przeciwsłoneczne, które blokują promieniowanie ultrafioletowe (UV). Jest to szczególnie ważne, jeśli spędzasz długie godziny na słońcu lub bierzesz leki na receptę, które zwiększają twoją wrażliwość na promieniowanie UV.
  • Zapobiegaj urazom oczu. Noś okulary ochronne podczas wykonywania pewnych czynności, takich jak uprawianie sportu, koszenie trawnika, malowanie lub używanie innych produktów z toksycznymi oparami. Okulary do czytania bez recepty zasadniczo nie zapewniają bezpieczeństwa.
  • Jedz zdrowo. Staraj się jeść dużo owoców, zielonych warzyw liściastych i innych warzyw. Te produkty zawierają na ogół wysoki poziom przeciwutleniaczy, a także witaminę A i beta karoten. Są niezbędne do utrzymania zdrowego wzroku.
  • Używaj odpowiednich okularów. Odpowiednie okulary zoptymalizują twoje widzenie. Regularne badania zapewnią prawidłowość recepty na okulary.
  • Używaj dobrego oświetlenia. Dodaj źródło światła dla lepszego widzenia.
  • Natychmiast skontaktuj się z lekarzem, jeśli wystąpi którykolwiek z tych objawów – nagła utrata wzroku w jednym oku z bólem lub bez, nagłe, zamglone lub niewyraźne widzenie, podwójne widzenie lub zobacz błyski światła, czarne plamy lub aureole wokół świateł. Każdy z tych objawów może sygnalizować poważny stan medyczny lub chorobę oczu.

Pytania i odpowiedzi

Co to jest prezbiopia i jak można ją leczyć?

W miarę starzenia się, soczewka staje się twardsza i mniej elastyczna, co utrudnia oku skupienie się na bliskich obiektach. Przez wieki starczowzroczność korygowano za pomocą okularów dwuogniskowych. Obecnie istnieje wiele sposobów korygowania starczowzroczności za pomocą okularów, soczewek kontaktowych i operacji.

Czy można odwrócić prezbiopię?

Chociaż nie można cofnąć prezbiopii, łatwo ją poprawić. Najprostszym sposobem jest noszenie okularów do czytania. Starczowzroczność zwykle staje się zauważalna po czterdziestce i na początku często stanowi problem tylko podczas czytania

Czy starczowzroczność pogarsza się z wiekiem?

Z wiekiem soczewka oka staje się coraz bardziej nieelastyczna, co utrudnia wyraźne skupienie się na bliskich obiektach. Nazywa się to prezbiopią. Począwszy od wczesnych lat życia – być może już w wieku 10 lat – nasze soczewki stopniowo sztywnieją i zaczynają tracić zdolność do zmiany kształtu

Czy starczowzroczność następuje szybko?

Najczęstsze objawy starczowzroczności występują u większości osób w wieku około 40 lat. Objawy starczowzroczności zwykle obejmują stopniowe pogorszenie umiejętności czytania lub wykonywania pracy z bliska.

Podsumowanie

1. Dalekowzroczność starcza, zwana również starczowzrocznością, to stopniowa utrata zdolności oczu do skupiania się na pobliskich obiektach.

2. Jest to naturalna, często uciążliwa część starzenia się.

3. Starczowzroczność zwykle staje się zauważalna we wczesnych czterdziestych latach życia i pogarsza się aż do wieku około 65 lat.

4. Stan ten rozwija się stopniowo.

5. Już po 40. roku życia możesz zauważyć takie objawy jak: tendencja do trzymania książki lub gazety dalej, aby litery były wyraźniejsze, niewyraźne widzenie przy normalnej odległości od oczu oraz zmęczenie oczu lub bóle głowy po przeczytaniu lub wykonaniu pracy z bliska.

6. Możesz zauważyć, że objawy te są silniejsze, jeśli jesteś zmęczony lub przebywasz w miejscu o słabym świetle.

7. Niektóre czynniki mogą zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia prezbiopii, a są to między innymi: wiek, obecność innych schorzeń oraz przyjmowanie niektórych leków. 

8. Starczowzroczność diagnozuje się na podstawie podstawowego badania wzroku, które obejmuje ocenę refrakcji i badanie zdrowia oka.

9. Celem leczenia jest zrekompensowanie niezdolności oczu do skupienia się na pobliskich obiektach.

10. Opcje leczenia obejmują noszenie okularów korekcyjnych lub soczewek kontaktowych, poddanie się operacji refrakcyjnej lub uzyskanie implantów soczewek.

Komentarze