Porażenia połowicze - in. hemiplegia (hemi - połowa; plegia - porażenie) - jest formą paraliżu, która dotyka tylko jednej strony ciała, często tylko jednej ręki i jednej nogi, ale czasami daje objawy rozciągające się częściowo do tułowia. Stan ten może pojawić się nagle lub rozwijać się powoli. Jeśli występuje osłabienie mięśni, bez porażenia, nazywa się je niedowładem połowiczym. Czym jest hemiplegia? Jakie są jej przyczyny? Jak przebiega leczenie?

Autor: Anna Borkowska
Dodano: 10.05.2019

Czym jest hemiplegia?

Nasz mózg jest podzielony na dwie półkule, oddzielone wiązką włókien zwaną ciałem modzelowatym. Prawa strona mózgu kontroluje mięśnie i inne funkcje po lewej stronie ciała, podczas gdy lewa strona mózgu kontroluje większość prawej strony ciała. Hemiplegia i niedowład połowiczy prawie zawsze wskazują na problem z jedną stroną mózgu. Ogólnie rzecz biorąc, uraz prawej strony mózgu powoduje hemiplegię po stronie lewej, podczas gdy uraz lewej strony mózgu powoduje porażenie połowicze prawej strony.

Hemiplegia może pojawić się nagle lub rozwijać się powoli, z czasem. Stan związany z porażeniem połowiczym – spastyczne porażenie połowicze powoduje, że mięśnie utknęły w skurczu, co prowadzi do niewielkiej kontroli mięśni, przewlekłego bólu mięśni i nieprzewidywalnych ruchów. Osoby z porażeniem połowiczym często wykazują inne objawy uszkodzenia mózgu lub urazu głowy i mogą doświadczać problemów z innymi obszarami ciała.

Hemiplegia, podobnie jak inne formy paraliżu, charakteryzuje się znaczną utratą czucia i kontroli w dotkniętym obszarze. Osoby z porażeniem połowiczym mogą doświadczać sporadycznego bólu i mogą lepiej kontrolować swoje kończyny w pewnych momentach niż w innych.

Co powoduje hemiplegię?

Chociaż ramiona, nogi i tułów są obszarami ciała najbardziej dotkniętymi porażeniem połowiczym, w większości przypadków porażenia połowiczego, te obszary ciała są w rzeczywistości całkowicie zdrowe. Problem tkwi w mózgu, który nie jest w stanie wytwarzać, wysyłać ani interpretować sygnałów z powodu choroby lub uszkodzeń. Rzadziej, hemiplegia jest wynikiem uszkodzenia jednej strony rdzenia kręgowego, ale tego typu obrażenia powodują zwykle problemy całościowe, a nie tylko paraliż po jednej stronie ciała.

Niektóre typowe przyczyny porażenia połowicznego to:

  1. Urazowe uszkodzenie mózgu tylko po jednej stronie mózgu – mogą to być wypadki samochodowe, upadki, akty przemocy i inne czynniki
  2. Cukrzyca
  3. Zespół migrenowy – nawracające bóle głowy o ciężkim nasileniu, czasem z towarzyszącymi odczuciami drętwienia i mrowienia w jednej połowie ciała
  4. Zapalenie naczyń krwionośnych
  5. Problemy sercowo-naczyniowe, zwłaszcza tętniaki i krwotoki mózgu
  6. Udary i przemijające ataki niedokrwienne (lepiej znane jako TIA lub mini-udary)
  7. Zakażenia, zwłaszcza zapalenie mózgu i zapalenie opon mózgowych – niektóre poważne infekcje, zwłaszcza posocznica i ropnie w szyi, jeśli nie zostaną poddane leczeniu, mogą rozprzestrzenić się na mózg
  8. Stany, które powodują demielinizację mózgu, w tym stwardnienie rozsiane i inne choroby autoimmunologiczne
  9. Porażenie mózgowe. Brak dopływu krwi uszkadza komórki nerwowe w mózgu. Trauma porodowa, okołoporodowe udary u niemowląt w ciągu 3 dni od urodzenia, mogą powodować porażenie mózgowe
  10. Reakcje na operację, leki lub znieczulenie
  11. Zaburzenie w dopływie tlenu do mózgu z powodu zadławienia lub wstrząsu anafilaktycznego
  12. Choroby dziedziczne – np. leukodystrofia. Jest to rzadkie zaburzenie wpływające na osłonkę mielinową, która pokrywa i chroni komórki nerwowe w mózgu. Stan ten pojawia się zwykle w niemowlęctwie lub dzieciństwie
  13. Guzy mózgu
  14. Uszkodzenia w mózgu, nawet jeśli nie są nowotworowe, ponieważ te zmiany mogą utrudniać funkcjonowanie po jednej stronie mózgu
  15. Rzadko – przyczyny psychologiczne; niektóre stany katatonii mogą powodować porażenie połowicze, a osoby z parasomnią – zaburzeniem snu prowadzącym do niezwykłego zachowania w nocy – mogą doświadczać nocnych epizodów hemiplegii

W jaki sposób hemiplegia wpływa na ciało?

Przebieg porażenia połowiczego jest wysoce zmienny i silnie uzależniony od przyczyny. W przypadku wielu osób z porażeniem połowicznym, stan jest tymczasowy, ale inni mogą zmagać się z porażeniem połowicznym do końca swojego życia. U niektórych paraliż jest rozległy i kompletny, powodując całkowitą utratę czucia i kontroli ciała. U innych objawy są mniej dotkliwe.

Niektóre ze sposobów, w jakie hemiplegia wpływa na organizm:

  • całkowita lub częściowa utrata czucia po jednej stronie
  • drętwienie, mrowienie w jednej połowie ciała
  • zmiany w poznaniu, nastroju lub percepcji
  • trudności z mówieniem
  • trudności z chodzeniem
  • trudności z połykaniem
  • utrata kontroli nad ruchami pęcherza i jelit, prowadząca do niemożności trzymania się stolca lub moczu
  • nie można wykonywać zadań, takich jak trzymanie przedmiotów, wiązanie sznurówek, ubieranie się, zapinanie guzików itp…
  • zmiany po drugiej stronie ciała
  • ataki spastyczne, podczas których mięśnie poruszają się bez świadomej kontroli
  • depresja
  • zwiększona wrażliwość emocjonalna z niezdolnością do radzenia sobie ze stresującymi sytuacjami
  • osłabienie pamięci

Jak leczy się hemiplegię?

Nie ma jednego podejścia terapeutycznego, które działa w przypadku wszystkich pacjentów. Leczenie w dużej mierze zależy od przyczyny porażenia połowicznego.

Niektóre opcje leczenia obejmują:

  1. Rozrzedzacze do krwi w celu zmniejszenia zatorów sercowo-naczyniowych i zmniejszenia ryzyka udaru w przyszłości.
  2. Antybiotyki, zazwyczaj podawane dożylnie, w celu zwalczania infekcji mózgu.
  3. Operację w celu usunięcia obrzęku mózgu lub przedmiotów znajdujących się w mózgu.
  4. Leki zwiotczające mięśnie.
  5. Operację w celu rozwiązania problemów wtórnych, w szczególności mimowolnych skurczów mięśni, uszkodzeń kręgosłupa lub uszkodzenia więzadeł lub ścięgien po niezmienionej stronie ciała.
  6. Fizjoterapia może wzmocnić stronę nienaruszoną i pomóc zmniejszyć utratę kontroli mięśni i napięcia.
  7. Psychoterapia pomaga radzić sobie z psychologicznymi skutkami choroby.
  8. Terapia wysiłkowa, aby pomóc zachować zdrowie pomimo swojej niepełnosprawności.

Pytania i odpowiedzi

Jak diagnozuje się hemiplegię?

Żeby postawić diagnozę porażenia połowicznego, wykonuje się następujące testy:

  1. Całkowita liczba krwinek
  2. Test biochemii krwi
  3. Czaszkowa tomografia komputerowa – bardzo szczegółowa, nieinwazyjna procedura obrazowania łącząca zdjęcia rentgenowskie z technologią komputerową i umożliwiająca badanie mózgu pod wieloma kątami
  4. MRI (rezonans magnetyczny) czaszki – nieinwazyjna, wysoce czuła procedura wykorzystująca właściwości elektromagnetyczne tkanek, zapewniająca szczegółowe badania ich struktur
  5. EEG (elektroencefalogram) – może mierzyć aktywność nerwową w mózgu

Czy zastrzyki z toksyny botulinowej mogą być stosowane w leczeniu hemiplegii?

Niektóre formy hemiplegii powodują, że mięśnie kończyn są bardzo napięte i odporne nawet na ruchy bierne. Zastrzyki z toksyny botulinowej zmniejszają wysokie napięcie mięśniowe tych mięśni. Jest to jednak tylko tymczasowe i kosztowne rozwiązanie.

Jakie jest najlepsze leczenie homeopatyczne w przypadku hemiplegii?

Leki homeopatyczne mogą zapobiegać dalszemu zwyrodnieniu mięśni. Leki te działają na poziomie układu nerwowego i ułatwiają prawidłowe przewodzenie impulsów sygnałowych z nerwów do mięśni. Ponadto, homeopatia nie ma żadnych skutków ubocznych i stanowi doskonałe uzupełnienie dostępnych środków fizjoterapeutycznych.

Podsumowanie

1. Porażenia połowicze – in. hemiplegia (hemi – połowa; plegia – porażenie) – jest formą paraliżu, która dotyka tylko jednej strony ciała, często tylko jednej ręki i jednej nogi, ale czasami daje objawy rozciągające się częściowo do tułowia.

2. Stan ten może pojawić się nagle lub rozwijać się powoli.

3. Jeśli występuje osłabienie mięśni, bez porażenia, nazywa się je niedowładem połowiczym.

4. Hemiplegia i niedowład połowiczy prawie zawsze wskazują na problem z jedną stroną mózgu.

5. Uraz prawej strony mózgu powoduje hemiplegię po stronie lewej, podczas gdy uraz lewej strony mózgu powoduje porażenie połowicze prawej strony.

6. Hemiplegia, podobnie jak inne formy paraliżu, charakteryzuje się znaczną utratą czucia i kontroli w dotkniętym obszarze.

7. Osoby z porażeniem połowiczym mogą doświadczać sporadycznego bólu i mogą lepiej kontrolować swoje kończyny w pewnych momentach niż w innych.

8. Niektóre typowe przyczyny porażenia połowicznego to: urazowe uszkodzenie mózgu tylko po jednej stronie mózgu, cukrzyca, zespół migrenowy, zapalenie naczyń krwionośnych, problemy sercowo-naczyniowe, zwłaszcza tętniaki i krwotoki mózgu oraz udary i przemijające ataki niedokrwienne mózgu.

9. Nie ma jednego podejścia terapeutycznego, które działa w przypadku wszystkich pacjentów.

10. Leczenie w dużej mierze zależy od przyczyny porażenia połowicznego.

Komentarze