Ślepota jest definiowana jako stan bycia niewidzącym. W ścisłym znaczeniu słowo „ślepota” oznacza niezdolność człowieka do odróżnienia ciemności od jasnego światła w obu oczach. Ślepota jest dziś często używana do opisania poważnego pogorszenia widzenia w jednym lub obu oczach z utrzymaniem pewnego resztkowego widzenia. Jakie są objawy ślepoty? Jak przebiega jej leczenie?

Autor: Anna Borkowska
Dodano: 31.08.2019

Misja Vision 2020 – Light for the World

Około 80% przypadkom ślepoty można zapobiec. Od wielu lat organizacja LIGHT FOR THE WORLD działa na rzecz ograniczenia ślepoty, której można uniknąć. W większości przypadków zapobieganie może być łatwe, jeśli istnieją wystarczające środki, takie jak terminowe podawanie leków, małe, rutynowe operacje oraz środki zapobiegawcze i edukacyjne. Jednak wiele osób nadal nie ma dostępu do leczenia, leków ani lekarzy. W ramach globalnej inicjatywy Vision 2020 – Light for the World dąży do całkowitego wyeliminowania ślepoty, której można uniknąć.

Czym jest ślepota?

Ślepota to niemożność dostrzeżenia czegokolwiek, nawet światła. Jeśli jesteś częściowo ślepy, masz ograniczone widzenie. Na przykład – możesz mieć niewyraźne widzenie lub niemożność rozróżnienia kształtów poszczególnych obiektów. Całkowita ślepota oznacza, że ​​w ogóle nie widzisz i jesteś w całkowitej ciemności.

Upośledzenie wzroku lub niedowidzenie oznacza, że ​​nawet w przypadku okularów, soczewek kontaktowych, medycyny lub operacji chirurgicznej, pacjent nie może dobrze widzieć. Upośledzenie wzroku może wahać się od łagodnego do ciężkiego. Na całym świecie od 300 do 400 milionów osób jest niedowidzących z różnych przyczyn. W grupie tej, około 50 milionów ludzi jest całkowicie ślepych, przy czym około 80% przypadków występuje u osób powyżej 50. roku życia.

Jakie są oznaki ślepoty?

Wszystkie osoby niewidome lub z zaburzeniami widzenia, mają wspólny objaw, jakim są trudności z widzeniem. Ludzie z podobnym poziomem utraty wzroku, mogą mieć bardzo różne reakcje na ten objaw. Jeśli ktoś urodził się ślepy, przystosowanie do świata jest znacznie łagodniejsze niż w przypadku osób, które utraciły widzenie w późnym okresie życia, gdzie zdolność do radzenia sobie z utratą wzroku może być ograniczona. Ludzie, którzy nagle tracą wzrok, a nie z upływem lat, mogą mieć większe trudności z przystosowaniem się do utraty wzroku.

W zależności od przyczyny ślepoty, u pacjenta mogą być obecne takie objawy towarzyszące jak:

  • dyskomfort w oczach
  • uczucie posiadania obcego ciała w oku
  • ból w oczach
  • wydzielina z oczu

Jakie są objawy ślepoty u niemowląt?

Układ wzrokowy dziecka zaczyna się rozwijać w łonie matki, ale nie zostanie on w pełni ukształtowany do około 2. roku życia. W wieku od 6 do 8 tygodni, dziecko powinno być w stanie skupić wzrok na przedmiocie i śledzić jego ruch. W wieku 4 miesięcy, jego oczy powinny być odpowiednio ustawione i nie powinny być skierowane do wewnątrz ani na zewnątrz.

Objawy upośledzenia wzroku u małych dzieci mogą obejmować:

  • ciągłe pocieranie oczu
  • ekstremalną wrażliwość na światło
  • słabe skupienie
  • przewlekłe zaczerwienienie oczu
  • chroniczne łzy płynące z oczu
  • białą zamiast czarnej źrenicę
  • słabe śledzenie wizualne lub problemy z podążaniem za obiektem oczami

Kiedy należy udać się do lekarza?

Jeśli nagle stracisz zdolność widzenia, natychmiast skontaktuj się z lekarzem. W zależności od przyczyny utraty wzroku, natychmiastowe leczenie może zwiększyć szanse na przywrócenie wzroku. Leczenie to może wymagać operacji lub podawania leków.

Rodzaje ślepoty

Istnieje kilka rodzajów ślepoty:

1. Ślepota kolorów (daltonizm) to niemożność dostrzeżenia różnic w różnych odcieniach kolorów, zwłaszcza zieleni i czerwieni, które inni mogą odróżnić. Najczęściej jest dziedziczona (genetycznie) i dotyka około 8% mężczyzn i mniej niż 1% kobiet. Ludzie, którzy są daltonistami, zwykle widzą normalnie i mogą dobrze funkcjonować wizualnie.

2. Ślepota zmierzchowa jest trudnością w widzeniu w warunkach zmniejszonego oświetlenia. Może być genetyczna lub nabyta. Większość osób mających problemy z widzeniem w nocy, dobrze funkcjonuje w normalnych warunkach oświetleniowych.

3. Ślepota śnieżna to utrata wzroku po wystawieniu oczu na duże ilości światła ultrafioletowego. Ślepota śnieżna jest zwykle tymczasowa i wynika z obrzęku komórek powierzchni rogówki. Nawet w najcięższych przypadkach ślepoty, jednostka nadal widzi kształty i ruchy.

Przyczyny ślepoty

Wiele przyczyn ślepoty różni się w zależności od warunków społeczno-ekonomicznych badanego narodu. W krajach rozwiniętych, głównymi przyczynami ślepoty są powikłania cukrzycy, zwyrodnienie plamki żółtej, jaskra i urazy pourazowe. W krajach trzeciego świata, w których żyje 90% populacji osób niedowidzących na świecie, głównymi przyczynami są infekcje, zaćma, jaskra, obrażenia i niemożność uzyskania okularów. W krajach rozwiniętych, termin ślepota nie jest używany do opisania ludzi, których wzrok można poprawić za pomocą okularów.

Przyczyny zakaźne w słabo rozwiniętych obszarach świata to:

  • jaglica
  • onchocerkoza (ślepota rzeczna)
  • trąd

Najczęstszą zakaźną przyczyną ślepoty w krajach rozwiniętych jest opryszczka pospolita.

Inne przyczyny ślepoty obejmują:

  • niedobór witaminy A
  • retinopatię wcześniaków
  • choroby naczyń krwionośnych obejmujące siatkówkę lub nerw wzrokowy (udar)
  • choroby zakaźne rogówki lub siatkówki
  • chorobę zapalną oka
  • barwnikowe zapalenie siatkówki
  • pierwotne lub wtórne nowotwory złośliwe oka
  • wady wrodzone
  • dziedziczne choroby oczu
  • zatrucia chemiczne toksycznymi czynnikami, takimi jak metanol.

Leczenie ślepoty

Leczenie upośledzenia wzroku lub ślepoty zależy od przyczyny. W krajach trzeciego świata, w których wiele osób ma słaby wzrok w wyniku błędu refrakcji, samo przepisywanie i dawanie okularów może załagodzić problem. Przyczyny żywieniowe ślepoty można rozwiązać poprzez zmiany diety. Na świecie są miliony ludzi, którzy są ślepi z powodu zaćmy. U tych pacjentów operacja zaćmy w większości przypadków przywróciłaby ich wzrok. Zapalne i zakaźne przyczyny ślepoty można leczyć lekami w postaci kropli lub leków. Przeszczep rogówki może pomóc osobom, których widzenie jest zaburzone w wyniku blizn rogówki.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są czynniki ryzyka utraty wzroku?

Głównym czynnikiem ryzyka ślepoty jest życie w kraju trzeciego świata, bez łatwego dostępu do nowoczesnej opieki medycznej.

Inne czynniki ryzyka obejmują:

  • złą opiekę prenatalną
  • przedwczesne porody (wcześniactwo)
  • złe odżywianie
  • brak noszenia okularów ochronnych, gdy jest to wskazane
  • złą higienę
  • palenie tytoniu
  • rodzinną ślepotę w wywiadzie
  • obecność różnych chorób oczu

Jak pracownicy służby zdrowia diagnozują ślepotę?

Ślepotę diagnozuje się, badając każde oko indywidualnie oraz mierząc ostrość widzenia i pole widzenia lub widzenie peryferyjne. Ludzie mogą mieć ślepotę w jednym (jednostronna ślepota) lub w obu oczach (dwustronna ślepota). Informacje dotyczące ślepoty mogą być pomocne w diagnozowaniu przyczyny ślepoty. Słabe widzenie, które pojawia się nagle, różni się potencjalnymi przyczynami niż postępująca lub przewlekła ślepota. Tymczasowa ślepota ma inną przyczynę niż trwała ślepota. Przyczyny ślepoty powinny być dokładnie zbadanie przez okulistę.

Jakie są prognozy dla ślepoty?

Rokowanie w ślepocie zależy od jej przyczyny. U pacjentów ze ślepotą spowodowaną uszkodzeniem nerwu wzrokowego lub zakończonym udarem, ostrości wzroku zwykle nie można przywrócić. Pacjenci z bliznowaceniem rogówki lub zaćmą mają zwykle dobre rokowanie, jeśli mają dostęp do chirurgicznej opieki nad swoim stanem.

Jakie są przyczyny ślepoty u niemowląt?

Następujące warunki mogą zaburzać widzenie lub powodować ślepotę u niemowląt:

  • infekcje
  • zablokowane kanały łzowe
  • zaćma
  • zez 
  • niedowidzenie lub leniwe oko
  • opadanie powieki
  • jaskra wrodzona
  • retinopatia wcześniaków, która występuje u wcześniaków, gdy naczynia krwionośne nie są w pełni rozwinięte
  • nieuwaga wzrokowa lub opóźniony rozwój układu wzrokowego dziecka

Jak leczy się ślepotę?

W niektórych przypadkach upośledzenia wzroku, jedna lub więcej z poniższych czynności może pomóc przywrócić widzenie:

  • okulary
  • szkła kontaktowe
  • leczenie chirurgiczne
  • leki

Podsumowanie

Komentarze