Punkcja stawu kolanowego to małoinwazyjny zabieg chirurgiczny, który polega na wprowadzeniu igły do ​​stawu kolanowego w celu pobrania płynu stawowego. Procedura ta ma na celu uwolnienie pacjenta od bolesności kolana, znalezienie przyczyny bólu w obrębie tego narządu lub podanie leków. Jakie są wskazania i przeciwskazania do tego zabiegu?

Autor: Anna Borkowska
Dodano: 18.06.2019

Czym jest punkcja stawu kolanowego?

Punkcja stawu kolanowego ma na celu diagnozowanie i leczenie chorób stawu kolanowego. Zabieg ten obejmuje wprowadzenie igły 1 cm powyżej i 1 cm poprzecznie do górnego bocznego fragmentu rzepki pod kątem 45 stopni. Po włożeniu igły wykonywana jest aspiracja wspomagana przez lokalną kompresję. Miejscowe zastrzyki z kortykosteroidów mogą zapewnić znaczącą ulgę i często łagodzą ostre zaostrzenia choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego związane ze znacznymi wysiękami.

Wskazania do punkcji stawu kolanowego

Wśród wskazań do artrocentezy znajdują się:

  • artropatia indukowana mikrokryształami
  • choroba zwyrodnieniowa stawów
  • niewyjaśniony wysięk stawowy
  • złagodzenie objawów dużego wysięku

Przeciwskazania do punkcji stawu kolanowego

Przeciwwskazania obejmują:

  • bakteriemię
  • uszkodzenie stawów
  • protezy stawów
  • infekcję w tkance miękkiej

Zabiegu nie wykonuje się także u:

  • pacjentów z ropnymi zmianami na skórze w okolicy wkłucia
  • osób z zaburzeniami krzepnięcia krwi
  • osób chorujących na skazy krwotoczne
  • osób przyjmujących leki zmniejszające krzepliwość krwi

Duże wysięki mogą nawracać i mogą wymagać powtórnej aspiracji. Leki przeciwzapalne mogą okazać się korzystne w zmniejszaniu zapalenia stawów i gromadzenia się płynów. Aspirację stawu kolanowego wykonuje się w celu ustalenia diagnozy, złagodzenia dolegliwości, odsączenia zakażonego płynu lub podania leku. Ponieważ szybkie leczenie zakażenia stawów może zachować integralność stawów, należy rozważyć wszelkie niewyjaśnione zapalenie w obrębie stawu.

Artrocenteza może również pomóc odróżnić zapalne artropatie od choroby zwyrodnieniowej stawów. Jeśli po urazie wykryto hemarthrozę, może to oznaczać obecność złamania lub innego zaburzenia anatomicznego.

Wielu ludzi odczuwa problemy zdrowotne związane z kolanem. Wysięk w kolanie często powoduje wykrywalny obrzęk nadkomórkowy lub parapatellarny. Duże wysięki mogą nawet powodować przemieszczenie rzepki. Można wybrać środkowe lub boczne podejścia do aspiracji kolana; niektórzy badacze opowiadają się za podejściem przyśrodkowym, gdy wysięk jest mały, a podejście boczne stosuje się, gdy mamy do czynienia z większymi wysiękami. Zazwyczaj kolano jest najłatwiejsze do aspiracji, gdy pacjent leży na wznak, a kolano jest wyprostowane.

Miejscowe wstrzyknięcia kortykosteroidów mogą zapewnić znaczącą ulgę i często łagodzą ostre zaostrzenia choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego związane ze znacznymi wysiękami.

W jaki sposób wykonuje się zabieg?

Opis procedury

1. Pacjent leży na wznak na kozetce z wyprostowanym kolanem. Niektórzy lekarze wolą podejście przyśrodkowe dla mniejszych wysięków, ale w niniejszym artykule zostanie omówione podejście boczne. Kolano jest badane w celu określenia ilości płynu stawowego i sprawdzenia, czy nie występuje nadwrażliwość tkanki łącznej lub współistniejąca patologia w stawie lub otaczających tkankach.

2. Skórę przemywa się roztworem jodopowidonu. Lekarz powinien być w rękawiczkach, chociaż nie ma zgodności co do tego, czy należy stosować jałowe rękawiczki. Igła jest przymocowana do strzykawki o pojemności od 5 do 20 ml, w zależności od przewidywanej ilości płynu do usunięcia.

3. Igła jest wkładana przez rozciągniętą skórę do wnętrza torebki stawowej. Niektórzy lekarze podają lidokainę (ksylokainę) do skóry, ale rozciąganie włókien bólowych w skórze może również zmniejszyć dyskomfort w przypadku wprowadzenia igły. Igła jest skierowana pod kątem 45 stopni dystalnie i 45 stopni w kolano, z przechyleniem poniżej rzepki.

4. Po włożeniu igły wykonuje się aspirację, a strzykawka powinna wypełnić się płynem. Użycie niedominującej ręki do ściśnięcia przeciwległej strony stawu lub rzepki, może pomóc w artrocentezie.

5. Po napełnieniu strzykawki można ją odłączyć i przesłać płyn do badań. Po wyciągnięciu igły otwór zasklepia się samoistnie. Miejsce wkłucia zabezpiecza się jałowym opatrunkiem.

6. Skóra jest oczyszczana, a na miejsce nakłucia igłą nakładany jest bandaż. Pacjent powinien unikać przez jakiś czas silnej aktywności stawu. Po zabiegu może dojść do niewielkiego krwawienia z uszkodzonych naczyń skóry lub miejscowego obrzęku. Kończyna nie wymaga jednak unieruchomienia, a chory może bezpośrednio po zabiegu chodzić.

Możliwe powikłania

Punkcja kolana jest zabiegiem, który bardzo rzadko powoduje powikłania.

Jeśli już wystąpią mogą obejmować:

  • infekcję jamy stawu (drobnoustrojami wprowadzonymi za pomocą igły lub lekami)
  • odczynowe zapalenie stawu
  • krwawienie wewnątrzstawowe spowodowane uszkodzeniem naczynia krwionośnego

Pytania i odpowiedzi

Jaki jest cel punkcji stawu kolanowego?

Celem tego zabiegu jest zmniejszenie dolegliwości powodowanych przez dużą ilość płynu, pobranie próbki do badań albo wstrzyknięcie leków.

Czy punkcja boli?

Punkcja kolana jest procedurą, która – jeśli zostanie wykonana prawidłowo – nie jest uciążliwa dla pacjenta – niewielki dyskomfort może się pojawić jedynie w momencie wkłucia igły.

Czy punkcja kolana często daje powikłania?

Powikłania po tym zabiegu zdarzają się sporadycznie.

W jakim znieczuleniu wykonywany jest zabieg?

Zabieg wykonuje się w warunkach ambulatoryjnych, w znieczuleniu miejscowym.

Co się dzieje z płynem pobranym podczas zabiegu?

Pobrany podczas punkcji płyn powinien zostać poddany analizie biochemicznej i bakteriologicznej, a także badaniu mikroskopowemu, którego celem jest ustalenie prawdopodobnej przyczyny jego nadmiernej produkcji i zalegania w jamie stawowej.

Jakie leki łagodzące podaje się podczas punkcji?

Zazwyczaj są to środki miejscowo znieczulające, niesteroidowe leki przeciwzapalne, glikokortykosteroidy lub kwas hialuronowy, aby wspomóc odbudowę chrząstek stawowych.

Podsumowanie

1. Punkcja stawu kolanowego to małoinwazyjny zabieg chirurgiczny, który polega na wprowadzeniu igły do ​​stawu kolanowego w celu pobrania płynu stawowego.

2. Procedura ta ma na celu uwolnienie pacjenta od bolesności kolana, znalezienie przyczyny bólu w obrębie tego narządu lub podanie leków.

3. Wśród wskazań do artrocentezy znajdują się: artropatia indukowana mikrokryształami, choroba zwyrodnieniowa stawów, niewyjaśniony wysięk stawowy oraz złagodzenie objawów dużego wysięku.

4. Przeciwskazania do punkcji stawu kolanowego obejmują: bakteriemię, uszkodzenie stawów, protezy stawów oraz infekcję w tkance miękkiej.

5. Zabiegu nie wykonuje się także u pacjentów z ropnymi zmianami na skórze w okolicy wkłucia, u osób z zaburzeniami krzepnięcia krwi, u osób chorujących na skazy krwotoczne oraz u osób przyjmujących leki zmniejszające krzepliwość krwi.

6. Punkcja kolana jest zabiegiem, który bardzo rzadko powoduje powikłania.

7. Jeśli już wystąpią mogą obejmować: infekcję jamy stawu (drobnoustrojami wprowadzonymi za pomocą igły lub lekami), odczynowe zapalenie stawu oraz krwawienie wewnątrzstawowe spowodowane uszkodzeniem naczynia krwionośnego.

8. Punkcja kolana jest procedurą, która – jeśli zostanie wykonana prawidłowo – nie jest uciążliwa dla pacjenta – niewielki dyskomfort może się pojawić jedynie w momencie wkłucia igły.

9. Zabieg wykonuje się w warunkach ambulatoryjnych, w znieczuleniu miejscowym.

10. Pobrany podczas punkcji płyn powinien zostać poddany analizie biochemicznej i bakteriologicznej, a także badaniu mikroskopowemu, którego celem jest ustalenie prawdopodobnej przyczyny jego nadmiernej produkcji i zalegania w jamie stawowej.

Komentarze