Wskaźniki dotyczące nadwagi i otyłości u dzieci z roku na rok rosną. Problem nadmiernej masy ciała występuje już nawet u bardzo małych dzieci. Jeśli obecne trendy utrzymają się, zgodnie z szacunkami WHO, do 2025 roku na świecie będzie ok. 70 mln dzieci do 5 roku życia z nadmierną masą ciała. Jak skutecznie walczyć z otyłością u dzieci?

Autor: Anna Borkowska
Dodano: 21.08.2019

Czym jest otyłość dziecięca?

Otyłość dziecięca jest stanem, w którym nadmiar tkanki tłuszczowej wpływa negatywnie na zdrowie lub samopoczucie dziecka. Ponieważ metody określania tkanki tłuszczowej są trudne, diagnoza otyłości często opiera się na wskaźniku masy ciała BMI. Ze względu na coraz częstsze występowanie otyłości u dzieci i jej wiele niekorzystnych skutków, stan ten uznawany jest za poważny problem zdrowia publicznego.

Co powoduje otyłość u dzieci?

Najczęstszymi przyczynami są:

  • czynniki genetyczne
  • brak aktywności fizycznej
  • niezdrowe wzorce żywieniowe
  • lub kombinacja tych czynników

Tylko w rzadkich przypadkach występuje nadwaga spowodowana stanem chorobowym, takim jak problem hormonalny. Badanie fizyczne i niektóre badania krwi mogą wykluczyć możliwość wystąpienia choroby jako przyczyny otyłości.

Chociaż problemy z masą ciała często występują w rodzinach, nie wszystkie dzieci z otyłością w rodzinie będą miały nadwagę. Dzieci, których rodzice, bracia lub siostry mają nadwagę, mogą być narażone na zwiększone ryzyko nadwagi, ale może to być powiązane z zachowaniami rodzinnymi, takimi jak nawyki żywieniowe.

Codzienna dieta i poziom aktywności dziecka odgrywają ważną rolę w kształtowaniu wagi dziecka. W obecnych czasach wiele dzieci spędza dużo czasu w bezruchu. Jak pokazują statystyki, przeciętne dziecko spędza około czterech godzin dziennie oglądając telewizję. Ponieważ komputery i gry wideo stają się coraz bardziej popularne, liczba godzin spędzanych przez dzieci przed ekranem, stale rośnie.

Czynniki ryzyka dziecięcej otyłości

Dieta. Regularne spożywanie wysokokalorycznych potraw, takich jak fast foody, słodycze i kaloryczne przekąski, może spowodować, że dziecko przybiera na wadze.

Brak ćwiczeń. Dzieci, które nie ćwiczą, częściej przybierają na wadze, ponieważ nie spalają tylu kalorii. Zbyt duża ilość czasu spędzona na siedzeniu, np. oglądaniu telewizji lub graniu w gry wideo, również przyczynia się do tego problemu.

Czynniki rodzinne. Jeśli dziecko pochodzi z rodziny, w której jest wiele osób z nadwagą, może być bardziej narażone na przybieranie na wadze.

Czynniki psychologiczne. Stres osobisty, rodzicielski i rodzinny, może zwiększyć ryzyko otyłości u dziecka. Niektóre dzieci przejadają się, by radzić sobie z problemami lub emocjami, takimi jak stres, lub walczyć z nudą. Ich rodzice mogą mieć podobne tendencje.

Komplikacje zdrowotne otyłości u dzieci

Otyłość u dzieci może mieć komplikacje dla fizycznego, społecznego i emocjonalnego samopoczucia dziecka.

Powikłania fizyczne otyłości

Cukrzyca typu 2. Ta przewlekła choroba wpływa na sposób, w jaki ciało twojego dziecka używa cukru (glukozy). Otyłość i siedzący tryb życia, zwiększają ryzyko cukrzycy typu 2.

Syndrom metaboliczny. Ta grupa warunków może narazić dziecko na ryzyko chorób serca, cukrzycy lub innych problemów zdrowotnych.

Warunki te obejmują:

  • wysokie ciśnienie krwi
  • wysoki poziom cukru we krwi
  • wysokie stężenie trójglicerydów
  • niski poziom cholesterolu HDL („dobrego”)
  • nadmiar tłuszczu w jamie brzusznej

Wysoki poziom cholesterolu i wysokie ciśnienie krwi. Zła dieta może spowodować, że twoje dziecko rozwinie jeden lub oba z tych stanów. Czynniki te mogą przyczyniać się do gromadzenia się blaszek miażdżycowych w tętnicach, co może powodować zwężenie i stwardnienie tętnic, co z kolei może doprowadzić.do zawału serca lub udaru.

Astma. Dzieci z nadwagą lub otyłością mogą być bardziej narażone na astmę.

Zaburzenia snu. Obturacyjny bezdech senny jest potencjalnie poważnym zaburzeniem, w którym oddech dziecka wielokrotnie zatrzymuje się podczas snu.

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby. To zaburzenie, które zwykle nie powoduje żadnych objawów, powoduje odkładanie się tłuszczu w wątrobie. NAFLD może prowadzić do bliznowacenia i uszkodzenia wątroby.

Złamania kości. Otyłe dzieci są bardziej narażone na złamanie kości niż dzieci o normalnej wadze.

Powikłania społeczne i emocjonalne otyłości

Niska samoocena i prześladowanie. Dzieci często dokuczają lub nękają swoich rówieśników z nadwagą, co powoduje u nich utratę poczucia własnej wartości i zwiększone ryzyko depresji.

Zaburzone zachowanie i problemy z nauką. Dzieci z nadwagą wykazują zwykle większy niepokój i gorsze umiejętności społeczne niż dzieci o normalnej wadze. Problemy te mogą prowadzić do tego, że dzieci z nadwagą mogą zachowywać się destrukcyjnie lub wycofywać się społecznie.

Depresja. Niska samoocena może powodować przytłaczające poczucie beznadziei, co może prowadzić do depresji u niektórych dzieci z nadwagą.

Skąd mam wiedzieć, że moje dziecko ma nadwagę?

Jeśli chcesz sprawdzić, czy twoje dziecko ma nadwagę, zabierz je do lekarza, który zmierzy wagę i wzrost twojego dziecka i obliczy jego wskaźnik masy ciała BMI, aby porównać tę wartość ze standardowymi wartościami. Lekarz rozważy również wiek i wzorce wzrostu twojego dziecka.

Jak mogę pomóc dziecku z nadwagą?

Rodzice powinni skupić się na stopniowej zmianie aktywności fizycznej rodziny i jej nawyków żywieniowych.

Jak mogę zaangażować moją rodzinę w zdrowe nawyki?

Istnieje wiele sposobów na zaangażowanie całej rodziny w zdrowe nawyki, ale zwiększenie aktywności fizycznej rodziny jest szczególnie ważne.

Oto niektóre sposoby osiągnięcia tego celu:

Dawaj dzieciom dobry przykład. Jeśli twoje dzieci zobaczą, że jesteś aktywny fizycznie i dobrze się przy tym bawisz, będą bardziej aktywne i pozostaną aktywne przez resztę swojego życia. Zaplanuj wspólne zajęcia rodzinne, które zapewnią wszystkim ćwiczenia, takie jak chodzenie, jazda na rowerze lub pływanie.

Bądź wrażliwy na potrzeby swojego dziecka. Dzieci z nadwagą mogą czuć się nieswojo uczestnicząc w niektórych zajęciach. Ważne jest, aby pomóc dziecku znaleźć aktywność fizyczną, którą lubi, a która nie jest dla niego zbyt trudna lub kłopotliwa.

Staraj się zmniejszyć czas spędzany przez ciebie i twoją rodzinę na siedzących zajęciach, takich jak oglądanie telewizji lub granie w gry wideo.

Zalecenia dietetyczne

  • zwiększ spożycie owoców i warzyw, a także roślin strączkowych, produktów pełnoziarnistych i orzechów
  • ogranicz spożycie energii z tłuszczów ogółem
  • zamień spożycie tłuszczów nasyconych na tłuszcze nienasycone
  • ogranicz spożycie cukrów

Pytania i odpowiedzi

Jakie są psychologiczne skutki otyłości?

Pierwsze problemy, które pojawiają się u otyłych dzieci, mają zwykle charakter emocjonalny lub psychologiczny. Otyłe dzieci często doświadczają zastraszania ze strony rówieśników. Niektóre są nękane lub dyskryminowane przez własną rodzinę. Wszystkie te czynniki mogą prowadzić do niskiej samooceny i depresji.

Jakie są długotrwałe skutki otyłości u dzieci?

Dzieci otyłe mogą być otyłe jako dorośli. W związku z tym są bardziej narażone na problemy zdrowotne dorosłych, takie jak choroby serca, cukrzyca typu 2, udar, kilka rodzajów nowotworów i choroba zwyrodnieniowa stawów.

W jaki sposób status społeczno-ekonomiczny może wpływać na ryzyko wystąpienia nadwagi lub otyłości?

O wiele częściej zdarza się, że młodzi ludzie wywodzący się z mniejszości rasowej lub etnicznej lub ci, którzy mają niższy status społeczno-ekonomiczny, mają nadwagę i angażują się w mniej zdrowe zachowania i siedzący tryb życia.

Jakie badania powinno się zlecić, jeśli zdiagnozowano otyłość u dziecka?

Jeśli lekarz stwierdzi, że dziecko jest otyłe, powinien zlecić testy, które mogą obejmować:

  1. Test na cholesterol
  2. Badanie poziomu cukru we krwi
  3. Inne badania krwi w celu sprawdzenia braku równowagi hormonalnej, niedoboru witaminy D lub innych stanów związanych z otyłością

Podsumowanie

1. Wskaźniki dotyczące nadwagi i otyłości u dzieci z roku na rok rosną.

2. Problem nadmiernej masy ciała występuje już nawet u bardzo małych dzieci.

3. Jeśli obecne trendy utrzymają się, zgodnie z szacunkami WHO, do 2025 roku na świecie będzie ok. 70 mln dzieci do 5 roku życia z nadmierną masą ciała.

4. Otyłość dziecięca jest stanem, w którym nadmiar tkanki tłuszczowej wpływa negatywnie na zdrowie lub samopoczucie dziecka.

5. Ponieważ metody określania tkanki tłuszczowej są trudne, diagnoza otyłości często opiera się na wskaźniku masy ciała BMI.

6. Ze względu na coraz częstsze występowanie otyłości u dzieci i jej wiele niekorzystnych skutków, stan ten uznawany jest za poważny problem zdrowia publicznego.

7. Najczęstszymi przyczynami otyłości u dzieci są: czynniki genetyczne, brak aktywności fizycznej, niezdrowe wzorce żywieniowe lub kombinacja tych czynników.

8. Tylko w rzadkich przypadkach występuje nadwaga spowodowana stanem chorobowym, takim jak problem hormonalny.

9. Badanie fizyczne i niektóre badania krwi mogą wykluczyć możliwość wystąpienia choroby jako przyczyny otyłości.

10. Chociaż problemy z masą ciała często występują w rodzinach, nie wszystkie dzieci z otyłością w rodzinie będą miały nadwagę.

11. Dzieci, których rodzice, bracia lub siostry mają nadwagę, mogą być narażone na zwiększone ryzyko nadwagi, ale może to być powiązane z zachowaniami rodzinnymi, takimi jak nawyki żywieniowe.

12. Codzienna dieta i poziom aktywności dziecka odgrywają ważną rolę w kształtowaniu wagi dziecka.

13. Niestety, jak pokazują statystyki, przeciętne dziecko spędza około czterech godzin dziennie oglądając telewizję.

14. Istnieje wiele sposobów na zaangażowanie całej rodziny w zdrowe nawyki, ale zwiększenie aktywności fizycznej rodziny jest szczególnie ważne.

15. Jeżeli chodzi o zalecenia dietetyczne, należy zwiększyć spożycie owoców i warzyw, a także roślin strączkowych, produktów pełnoziarnistych i orzechów.

16. Warto też ograniczyć spożycie energii z tłuszczów ogółem, zamienić spożycie tłuszczów nasyconych na tłuszcze nienasycone oraz ograniczyć spożycie cukrów.

Komentarze