Niestrawność - zwana również rozstrojem żołądka lub dyspepsją - jest ogólnym terminem opisującym dyskomfort w górnej części brzucha. Niestrawność jest często oznaką podstawowego problemu, takiego jak refluks żołądkowo-przełykowy, wrzody lub choroba pęcherzyka żółciowego, a nie chorobą samą w sobie. Jak się objawia niestrawność? Jak ją skutecznie leczyć?

Autor: Anna Borkowska
Dodano: 13.07.2019

Czym jest niestrawność?

Niestrawność nie jest chorobą, ale raczej zespołem objawów takich, jak ból brzucha i uczucie pełności wkrótce po rozpoczęciu jedzenia. Chociaż niestrawność jest powszechna, każda osoba może doświadczyć niestrawności w nieco inny sposób. Objawy niestrawności mogą być odczuwane sporadycznie lub codziennie. Niestrawność może być objawem innej choroby przewodu pokarmowego.

Objawy niestrawności

Osoby z niestrawnością mogą mieć co najmniej jeden z następujących objawów:

  1. Uczucie pełności podczas posiłku. Stan ten dotyczy sytuacji, w której nie zjedliśmy jeszcze posiłku, ale już czujemy się pełni i nie jesteśmy w stanie skończyć jedzenia.
  2. Pełność trwająca dłużej niż powinna.
  3. Dyskomfort w górnej części brzucha – łagodny lub silny ból w okolicy między dnem mostka a pępkiem.
  4. Palenie w górnej części brzucha. Czujesz nieprzyjemne uczucie ciepła lub pieczenia między dnem mostka a pępkiem.
  5. Wzdęcie w górnej części brzucha. Czujesz nieprzyjemne uczucie z powodu nagromadzenia się gazu.
  6. Nudności. Czujesz się, jakbyś chciał zwymiotować.
  7. Rzadziej pojawiają się wymioty i odbijanie.
  8. Czasami osoby z niestrawnością doświadczają zgagi, ale zgaga i niestrawność to dwa oddzielne warunki.

Kiedy należy udać się do lekarza?

Łagodna niestrawność zwykle nie jest powodem do zmartwień. Skonsultuj się z lekarzem, jeśli dyskomfort utrzymuje się dłużej niż dwa tygodnie.

Natychmiast udaj się do lekarza, jeśli ból jest ciężki lub towarzyszy mu:

  1. Niezamierzona utrata masy ciała lub utrata apetytu
  2. Powtarzające się wymioty lub wymioty z krwią
  3. Czarne, smoliste stolce
  4. Problemy z połykaniem, które stają się coraz gorsze
  5. Zmęczenie lub osłabienie, które mogą wskazywać na niedokrwistość
  6. Spłycenie oddechu, pocenie się lub ból w klatce piersiowej promieniujący do szczęki, szyi lub ramienia
  7. Ból w klatce piersiowej przy wysiłku lub stresie

Przyczyny niestrawności

Niestrawność może mieć wiele możliwych przyczyn. Często niestrawność jest związana ze stylem życia i może być wywołana przez jedzenie, napoje lub leki.

Najczęstsze przyczyny niestrawności to:

  • przejadanie się lub jedzenie zbyt szybko
  • tłuste lub pikantne potrawy
  • zbyt dużo kofeiny, alkoholu, czekolady lub napojów gazowanych
  • palenie
  • niepokój
  • niektóre antybiotyki, leki przeciwbólowe i suplementy żelaza

Czasami niestrawność jest spowodowana innymi warunkami trawiennymi, takimi jak:

  • zapalenie żołądka
  • wrzody trawienne
  • nietolerancja glutenu
  • kamienie żółciowe
  • zaparcia
  • zapalenie trzustki
  • rak żołądka
  • zmniejszony przepływ krwi w jelicie (niedokrwienie jelit)

Rodzaje niestrawności

Niestrawność organiczna, czyli dyspepsja w przebiegu chorób organicznych, może wystąpić w przypadku takich chorób, jak:

  • refluks żołądkowo-przełykowy
  • refluks dwunastniczo-żołądkowy
  • choroba wrzodowa żołądka
  • choroba wrzodowa dwunastnicy
  • nowotwory – rak przełyku, rak żołądka

Niestrawność czynnościowa to dyspepsja, która występuje bez istotnej przyczyny.

Czynnikami wywołującymi tego typu dyspepsję mogą być:

  • Helicobacter pylori
  • dieta
  • przyjmowanie niektórych leków
  • nałogi (alkohol, nikotyna)
  • nadwrażliwość trzewna

Diagnozowanie niestrawności

Lekarz zacznie badanie od przyjrzenia się historii zdrowia i dokładnego badania fizycznego pacjenta. Jeśli niestrawność zaczęła się nagle i doświadczasz poważnych objawów lub masz więcej niż 55 lat, twój lekarz może zalecić wykonanie:

  1. Badań laboratoryjnych, w celu sprawdzenia niedokrwistości lub zaburzeń metabolicznych.
  2. Testów oddechowych i badania stolca, w celu sprawdzenia obecności Helicobacter pylori (H. pylori), bakterii związanej z wrzodami trawiennymi, która może powodować niestrawność.
  3. Endoskopii, w celu sprawdzenia nieprawidłowości w górnym odcinku przewodu pokarmowego.
  4. Próbkę tkanki (biopsję) można pobrać do analizy.
  5. Testów obrazowych (rentgen lub tomografia komputerowa), w celu sprawdzenia niedrożności jelit lub innego problemu.

Leczenie niestrawności

Zmiany w stylu życia mogą pomóc złagodzić niestrawność.

Twój lekarz może zalecić:

  1. Unikanie pokarmów powodujących niestrawność
  2. Jedzenie pięciu lub sześciu małych posiłków dziennie zamiast trzech dużych posiłków
  3. Zmniejszenie lub wyeliminowanie używania alkoholu i kofeiny
  4. Unikanie niektórych leków przeciwbólowych, takich jak aspiryna, ibuprofen i naproksen sodu
  5. Znajdowanie alternatyw dla leków, które wywołują niestrawność
  6. Kontrolowanie stresu i niepokoju
  7. Regularną aktywność fizyczną

Leczenie farmakologiczne opierające się na przyjmowaniu preparatów:

  • osłaniających błonę śluzową żołądka
  • hamujących wydzielanie kwasu solnego, np. omeprazol, ranitydyna, esomeprazol, pantoprazol
  • rozkurczowych (zwłaszcza, gdy objawem dominującym jest ból)
  • prokinetycznych
  • przeciwdepresyjnych (w przypadku zaburzeń depresyjnych)

Pytania i odpowiedzi

Czy medycyna alternatywna może pomóc przy niestrawności?

Alternatywne i uzupełniające zabiegi mogą pomóc złagodzić niestrawność, chociaż żadna z tych metod leczenia nie została dobrze zbadana.

Zabiegi te obejmują:

  1. Terapie ziołowe, takie jak mięta pieprzowa i kminek.
  2. Leczenie psychologiczne, w tym modyfikacja zachowania, techniki relaksacyjne, terapia poznawczo-behawioralna i hipnoterapia.
  3. Akupunkturę, która może działać poprzez blokowanie ścieżek nerwowych przenoszących odczucia bólu do mózgu.
  4. Medytację.

Przed podjęciem jakichkolwiek suplementów należy zawsze skonsultować się z lekarzem, aby upewnić się, że przyjmuje się bezpieczną dawkę i że suplement nie będzie oddziaływał niekorzystnie z innymi przyjmowanymi przez nas lekami.

Jakie stany zwiększają ryzyko niestrawności?

Stany przyczyniające się do powstawania niestrawności:

  • ostre zapalenie wątroby
  • choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy
  • dolegliwości przewodu pokarmowego
  • zapalenie trzustki
  • choroba Leśniowskiego-Crohna
  • niedokrwienie jelita
  • choroby dróg żółciowych
  • przyjmowane leki (antybiotyki doustne, sole żelaza lub potasu)
  • spożywanie alkoholu
  • zawał mięśnia sercowego
  • tętniak aorty brzusznej
  • cukrzyca
  • niedoczynność tarczycy i nadczynność tarczycy

Czy można całkowicie wyleczyć niestrawność?

U wielu pacjentów objawy dyspepsji mijają w ciągu kilku miesięcy czy lat. Natomiast u innych, mogą utrzymywać się przez całe życie.

Podsumowanie

1. Niestrawność – zwana również rozstrojem żołądka lub dyspepsją – jest ogólnym terminem opisującym dyskomfort w górnej części brzucha.

2. Stan ten jest często oznaką podstawowego problemu, takiego jak refluks żołądkowo-przełykowy, wrzody lub choroba pęcherzyka żółciowego, a nie chorobą samą w sobie.

3. Chociaż niestrawność jest powszechna, każda osoba może doświadczyć jej w nieco inny sposób.

4. Objawy niestrawności mogą być odczuwane sporadycznie lub codziennie.

5. Niestrawność może być objawem innej choroby przewodu pokarmowego.

6. Objawy niestrawności obejmują: uczucie pełności podczas posiłku, dyskomfort w górnej części brzucha, palenie w górnej części brzucha oraz wzdęcie w górnej części brzucha.

7. Rzadziej pojawiają się wymioty i odbijanie.

8. Czasami osoby z niestrawnością doświadczają zgagi, ale zgaga i niestrawność to dwa oddzielne warunki.

9. Niestrawność może mieć wiele możliwych przyczyn. Często niestrawność jest związana ze stylem życia i może być wywołana przez jedzenie, napoje lub leki.

10. Najczęstsze przyczyny niestrawności to: przejadanie się lub jedzenie zbyt szybko, tłuste lub pikantne potrawy, zbyt dużo kofeiny, alkoholu, czekolady lub napojów gazowanych, palenie, niepokój oraz niektóre antybiotyki, leki przeciwbólowe i suplementy żelaza.

11. Czasami niestrawność jest spowodowana innymi warunkami trawiennymi, takimi jak: zapalenie żołądka, wrzody trawienne, nietolerancja glutenu, kamienie żółciowe, zaparcia, zapalenie trzustki, rak żołądka oraz zmniejszony przepływ krwi w jelicie.

12. Zmiany w stylu życia mogą pomóc złagodzić niestrawność.

13. Lekarz może zalecić: unikanie pokarmów powodujących niestrawność, jedzenie pięciu lub sześciu małych posiłków dziennie, zmniejszenie lub wyeliminowanie spożycia alkoholu i kofeiny, unikanie niektórych leków przeciwbólowych oraz regularną aktywność fizyczną.

14. Leczenie farmakologiczne opiera się na przyjmowaniu preparatów: osłaniających błonę śluzową żołądka, środków hamujących wydzielanie kwasu solnego, leków rozkurczowych, prokinetycznych oraz przeciwdepresyjnych.

Komentarze