Dzieci uwielbiają bawić się na świeżym powietrzu, zwłaszcza gdy jest ciepło. Rodzice powinni jednak wiedzieć, że maluchy produkują więcej ciepła podczas aktywności fizycznej i pocą się mniej niż dorośli, co może prowadzić do odwodnienia. Jak zapobiec odwodnieniu organizmu u dziecka?

Autor: Anna Borkowska
Dodano: 09.07.2019

Dzieci często nie piją wystarczająco dużo wody, aby uzupełnić płyny, które tracą podczas długotrwałej aktywności fizycznej. Może to prowadzić do ciężkiego odwodnienia i potencjalnie zagrażających życiu chorób cieplnych. Dlatego właśnie najmłodsi potrzebują nadzoru dorosłych i dużej ilości płynów.

Co to jest odwodnienie?

Każdego dnia tracimy wodę, która opuszcza nasz organizm w naszym pocie, łzach, moczu i stolcu. Woda odparowuje również ze skóry i opuszcza nasze ciało jako para, kiedy oddychamy. Zwykle zastępujemy ten płyn ustrojowy i zawarte w nim sole, poprzez naszą codzienną dietę. Czasami jednak dzieci tracą duże ilości wody i soli. Może się to zdarzyć, gdy mają gorączkę, biegunkę lub wymioty, lub w wyniku intensywnych ćwiczeń. Niektóre choroby także mogą utrudniać im dostarczanie płynów, co może sprawić, że dzieci mogą szybko się odwodnić.

Jakie są najczęstsze przyczyny odwodnienia u dzieci?

Odwodnienie jest najczęściej spowodowane gorączką, biegunką, wymiotami lub zmniejszoną zdolnością do picia lub jedzenia związaną z infekcją wirusową. Do typowych infekcji wirusowych, które powodują wymioty lub biegunkę, należą rotawirusy, wirus Norwalk i adenowirus. Czasami rany w ustach dziecka (spowodowane przez kilka wirusów) sprawiają, że nie chcą one przyjmować jedzenia lub picia, co może pogorszyć odwodnienie.

Poważniejsze zakażenia bakteryjne mogą sprawić, że dziecko będzie mniej jeść i mogą wywoływać wymioty i biegunkę. Powszechne zakażenia bakteryjne obejmują: Salmonellę, Escherichia coli, Campylobacter i Clostridium difficile. Zakażenia pasożytnicze Giardia lamblia powodują stan zwany giardiozą, który może prowadzić do biegunki i utraty płynów. Zwiększone pocenie się w bardzo gorącym środowisku, także może powodować odwodnienie.

Jakie są objawy odwodnienia?

Jeśli twoje dziecko ma gorączkę, biegunkę lub wymioty, lub często się poci w upalny dzień lub podczas intensywnej aktywności fizycznej, zwróć uwagę na możliwe oznaki odwodnienia. 

Obejmują one:

  • podkrążone oczy
  • suche lub lepkie usta
  • niewielką ilość lub brak łez podczas płaczu
  • rzadsze oddawanie moczu mniej (lub rzadsze mokre pieluchy niż zwykle)
  • suchą, chłodną skórę
  • drażliwość
  • senność lub zawroty głowy
  • letarg

Zapobieganie odwodnieniu u dzieci

Oto kilka prostych wskazówek, które pomogą dziecku bezpiecznie nawodnić się podczas zabawy na świeżym powietrzu w upale (RADY DLA RODZICÓW, NAUCZYCIELI I TRENERÓW).

Poznaj stan fizyczny dziecka

Brak sprawności fizycznej może pogorszyć wydajność każdego dziecka, które bawi się w upale. Jeśli twoje dziecko ma nadwagę lub nie lubi ćwiczeń, powinno zacząć ćwiczyć powoli. Odwodnienie zwiększa ryzyko choroby związanej z gorącem. Dla dzieci uczestniczących w zorganizowanych zajęciach sportowych, ustalaj harmonogram treningów w chłodniejsze pory dnia, zwłaszcza jeśli dziecko nie jest w świetnej formie fizycznej.

Dostosuj je do ciepła

Stopniowo wprowadzaj młodych sportowców do treningów, aby zapobiec odwodnieniu. Powoli zwiększaj intensywność i długość treningów przez 10 do 14 dni. Pomaga to wyszkolić ich ciała do przyjmowania większej ilości płynów, zwiększenia objętości krwi i większego pocenia się. Pocenie się jest bardzo ważne, ponieważ pomaga uwolnić ciepło z ciała.

Daj im dużo wody do picia

Podczas gdy napoje sportowe mogą być dobre dla niektórych dzieci w okresach intensywnej aktywności, wiele z nich zawiera wysoki poziom cukru, a także niezbędną wodę i elektrolity. Ich smak może poprawić chęć picia przez dzieci, ale ich użycie powinno być ograniczone tylko do okresów ćwiczeń.

Dzieci i nastolatki, które uprawiają sport lub uprawiają sport w upalne dni, powinny skrócić czas spędzony na boisku. Młodzi sportowcy powinni być dobrze nawodnieni, jeszcze przed rozpoczęciem gry. Następnie, podczas zabawy, trenerzy lub rodzice powinni upewnić się, że dzieci często piją – nawet jeśli nie są spragnione – najlepiej co około 20 minut. 

Sprawdź warunki pogodowe i odpowiednio zaplanuj trening

Unikaj sesji treningowych w najgorętszych porach dnia. Zaplanuj najtrudniejsze treningi na wczesny poranek lub późne popołudnie/wieczór.

Dzieci powinny nosić odpowiednie ubranie

Lekka, jasna odzież jest najlepsza. Wentylowane szorty i koszulki pozwalają rozpraszać ciepło.

Obserwuj je uważnie

Obserwuj sportowców przed, w trakcie i po treningu pod kątem jakichkolwiek oznak odwodnienia lub innych problemów.

Jeśli dziecko wygląda na chore, zabierz je z boiska lub placu zabaw

Obserwuj je dokładnie, gdy odpoczywa i przyjmuje płyny.

Przygotuj plan awaryjny

Jeśli jesteś trenerem sportowym dzieci, przeszkol wszystkich pracowników pomocniczych w udzielaniu pierwszej pomocy. Upewnij się, że każdy członek personelu wie, co robić w sytuacji awaryjnej.

Pytania i odpowiedzi

Jak leczy się odwodnienie u dzieci?

Ważne jest, aby rozpoznać wczesne oznaki odwodnienia i szybko na nie zareagować. Celem leczenia odwodnienia jest przywrócenie płynów ustrojowych do normalnego poziomu. Dzieci, które są lekko odwodnione w wyniku zbyt dużej aktywności, będą spragnione i powinny pić tyle, ile chcą. Zwykła woda jest najlepszą opcją. Powinny także odpoczywać w chłodnym, zacienionym miejscu, aż utracony płyn zostanie wymieniony.

Jak nie dopuścić do odwodnienia w przypadku grypy żołądkowej?

Dzieci z łagodnym zapaleniem żołądka i jelit (zwanym również „grypą żołądkową”), które nie są odwodnione, powinny pić dodatkowe płyny, aby zastąpić płyny utracone z powodu wymiotów i biegunki. Niemowlęta z łagodnym zapaleniem żołądka i jelit, które nie są odwodnione, powinny otrzymywać mleko matki lub preparat zastępczy. Starsze dzieci mogą pić pełne mleko i inne płyny.

Czy powinno się coś jeść w przypadku grypy żołądkowej?

Pokarmy, które są zazwyczaj dobrze tolerowane przez dzieci z zapaleniem żołądka i jelit, które nie są odwodnione, obejmują: złożone węglowodany (takie jak ryż, pszenica, ziemniaki, chleb i płatki zbożowe), chude mięso, jogurt, owoce i warzywa. Unikaj tłustych potraw lub produktów bogatych w cukry (w tym soki i napoje bezalkoholowe). Jeśli twoje dziecko wymiotuje i nie jest odwodnione, często podawaj mu płyny, ale w małych ilościach. Odwodnienie dziecka jest bezwzględnym wskazaniem do wizyty u lekarza.

Podsumowanie

1. Dzieci uwielbiają bawić się na świeżym powietrzu, zwłaszcza gdy jest ciepło.

2. Rodzice powinni jednak wiedzieć, że maluchy produkują więcej ciepła podczas aktywności fizycznej i pocą się mniej niż dorośli, co może prowadzić do odwodnienia.

3. Dzieci często nie piją wystarczająco dużo wody, aby uzupełnić płyny, które tracą podczas długotrwałej aktywności fizycznej.

4. Może to prowadzić do ciężkiego odwodnienia i potencjalnie zagrażających życiu chorób cieplnych.

5. Odwodnienie jest najczęściej spowodowane gorączką, biegunką, wymiotami lub zmniejszoną zdolnością do picia lub jedzenia związaną z infekcją wirusową.

6. Do typowych infekcji wirusowych, które powodują wymioty lub biegunkę, należą rotawirusy, wirus Norwalk i adenowirus.

7. Czasami rany w ustach dziecka (spowodowane przez kilka wirusów) sprawiają, że nie chcą one przyjmować jedzenia lub picia, co może pogorszyć odwodnienie.

8. Poważniejsze zakażenia bakteryjne mogą sprawić, że dziecko będzie mniej jeść i mogą wywoływać wymioty i biegunkę.

9. Zakażenia pasożytnicze Giardia lamblia powodują stan zwany giardiozą, który może prowadzić do biegunki i utraty płynów.

10. Zwiększone pocenie się w bardzo gorącym środowisku, także może powodować odwodnienie.

11. Główne objawy odwodnienia u dzieci obejmują: podkrążone oczy, suche lub lepkie usta, niewielką ilość lub brak łez podczas płaczu, rzadsze oddawanie moczu mniej (lub rzadsze mokre pieluchy niż zwykle), suchą, chłodną skórę, drażliwość, senność lub zawroty głowy oraz letarg.

12. Ważne jest, aby rozpoznać wczesne oznaki odwodnienia i szybko na nie zareagować.

13. Celem leczenia odwodnienia jest przywrócenie płynów ustrojowych do normalnego poziomu.

14. Dzieci, które są lekko odwodnione w wyniku zbyt dużej aktywności, będą spragnione i powinny pić tyle, ile chcą. Zwykła woda jest najlepszą opcją.

15. Powinny także odpoczywać w chłodnym, zacienionym miejscu, aż utracony płyn zostanie wymieniony.

Komentarze